"
Behandeling
Wat kan er gebeuren met de spieren?

Spieratrofie
Spierdystrofie
Spierknopen / Myogelosen
Spierkramp
Spierpijn
Verkorte spieren
Verzuring van de spieren
Zweepslag / Spierscheur


Spieratrofie   

Spieratrofie is het in omvang afnemen, dunner en slapper (minder krachtig) worden van een spier.
Door langdurige rust gaan de spieren atrofiëren, wat wil zeggen dat de spieren dunner worden en er krachtverlies optreedt.
Dit kan gebeuren op bij langdurige bedrust (immobiliteit), of langdurige rust van lichaamsdeel zoals door het dragen van een gipsverband of spier- of zenuw-aandoening.

Wat je kunt doen:
De beste preventie tegen het ontstaan van spieratrofie is actief bewegen en spierversterkende oefeningen te doen. Wanneer je weer actief aan het bewegen gaat, kan spierpijn ontstaan (omdat de spieren niet meer gewend zijn te werken). Dan is een sederende (ontspannende/herstelbevorderende) massage naderhand ook goed. Wanneer je alweer voor een wat langere tijd actief aan het bewegen bent geweest, dan kan eventueel een stimulerende massage voor een training of inspanning goed voor je zijn.
Bij een stimulerende massage worden de spieren voorbereid op de lichamelijke inspanning. De doorbloeding van de spieren wordt dan verbeterd en hierdoor verlopen de stofwisselingsprocessen in de spier ook beter door een grotere toevoer van zuurstof en voedingsstoffen.


Spierdystrofie   

Spierdystrofie is een spierziekte die wordt veroorzaakt door een genetische afwijking, waarbij het spierweefsel geleidelijk wordt afgebroken, wat leidt tot toenemende zwakheid en invaliditeit. Soms is de hartspier aangedaan.
Alle soorten spierdystrofie zijn zeldzaam, zoals de ziekte van Duchenne en de ziekte van Becker. Bij deze aandoeningen is er sprake van spierzwakte, gevolgd door afname van de spiermassa.

Wat je kunt doen:
Spierdystrofie is niet te genezen en er bestaat ook geen specifieke therapie voor. De behandeling is erop gericht de problemen die de aandoening met zich meebrengt zoveel mogelijk te beperken en hangt af van het type spierdystrofie en de leeftijd van de patiënt. Fysiotherapie helpt voorkomen dat de gewrichten verstijven door verkorting van de spieren (contractuur). Verslapte spieren kunnen worden ondersteund met een beugel.


Spierknopen / Myogelosen   

Myogelosen (spierknopen) bestaan uit een gelijktijdige aanspanning van een groepje spiervezels (waaruit de spier is opgebouwd) die zich niet meer vanzelf kunnen ontspannen.
Deze myogelosen ontstaan voornamelijk door (lokaal) een verminderde doorbloeding/stofwisseling van de spieren. Hierdoor ontstaat een opeenstapeling van reactiestoffen (o.a. melkzuur) van de stofwisseling, die eigenlijk afgevoerd moeten worden.
Deze reactiestoffen prikkelen de spiervezels nog meer waardoor de spanning in de spier nog verder zal toenemen.

Myogelosen kunnen ontstaan bij een verminderde spierstofwisseling, bijvoorbeeld als gevolg van een infectie, grote inspanning of bij verkeerd spiergebruik.

Wat je kunt doen:
Een sederende (ontspannende/herstelbevorderende) massage verhoogt de bloedtoevoer in de spieren waardoor de reactiestoffen van de stofwisseling wél kunnen worden afgevoerd, met als gevolg een verminderde spierspanning en daardoor een vermindering van de pijnklachten en een verbetering van de bewegelijkheid.
Drink voldoende water voor, tijdens en na het sporten. Vul het eventueel aan met magnesium, calcium, zouten/glucose aan. Dit zit vaak in sportdrankjes (hypo- of isotone dorstlessers).


Spierkramp   

Spierkramp ofwel 'kramp' is het onwillekeurig plotseling pijnlijk samentrekken van de vezels van de spieren. Normaal gesproken is een deel van de vezels van een spier in rust, terwijl een ander deel zich samentrekt, en wordt het rusten en actief zijn van spiervezels afgewisseld.
Soms verschijnt spierkramp zonder aanwijsbare oorzaken maar meestal zijn er herkenbare oorzaken aanwezig, zware belasting van de spieren tijdens sporten (vermoeidheid), een verkeerde houding, een tekort aan magnesium, calcium, zouten of glucose, dehydratatie (te weinig vocht), te sterke afkoeling van de spieren, ziekte of vergiftiging.
Magnesium en calcium spelen beide een grote rol bij de spiercontractie (samentrekken van de spiervezels). Een tekort kan leiden tot krampen.

Wat je kunt doen:
Eerst controleren of het wel kramp is. Soms kan een spierscheurtje lijken op kramp.
Voer krampbestrijding uit volgens de zogenoemde SAR-methode (Schudden, Antagonistenmethode, Rekken):

Schudden:
Schudt de spier in de aangetroffen uitgangshouding tot er ontspanning optreedt. Dit kan enige tijd duren.

Antagonistenmethode:
Een antagonist is letterlijk een "tegenstander". Bij spieren is dit dus de spier die de tegenovergestelde functie heeft van de spier die verkrampt is. Het principe van deze methode berust op het feit dat een spier reflectoir (na bepaalde prikkels) ontspant als de antagonist aangespannen wordt.
De krampspier (agonist) wordt ontspannen als de antagonist van deze spier zich aanspant. Het is gemakkelijker wanneer je hierbij gebruik maakt van (manuele) weerstand waartegen je de antagonist kunt laten aanspannen.

Rekken:
Bij kramp is het belangrijk om de opgetreden onwillekeurige samentrekking te doorbreken, zodat de spiervezels weer in hun normale patroon gaan aanspannen en ontspannen. Het beste kun je dit bereiken door te proberen de verkrampte spier te rekken (de krampspier passief te verlengen).
Als de ergste kramp er uit is kan een ederende (ontspannende/herstelbevorderende) massage de doorbloeding verbeteren en de rust in de spier verder herstellen.
Als de kramp wordt veroorzaakt door hitte en uitdroging mag er niet gemasseerd worden.

Drink voldoende water voor, tijdens en na het sporten. Vul het eventuele tekort aan magnesium, calcium, zouten/glucose aan. Dit zit vaak in sportdrankjes (hypo- of isotone dorstlessers).


Spierpijn   

Spierpijn ontstaat vooral bij gebruik van spieren die normaal niet of nauwelijks worden gebruikt. Ook bij mensen die regelmatig sporten kan spierpijn door overbelasting van de spieren voorkomen. Soms zijn ook de gewrichten pijnlijk.
Spierpijn en stijfheid kunnen ook het gevolg zijn van een verkeerde lichaamshouding of blootstelling aan plotselinge temperatuursveranderingen.
Bij sommige aandoeningen (bv. griep) of het gebruik van bepaalde medicijnen kun je spierpijn krijgen.

Bij het langdurig of overmatig belasten van spieren wordt de zuurtegraad van het weefsel lager (het weefsel gaat verzuren). Er is minder aanbod van zuurstof en meer kooldioxide in het weefsel. Ook de soepelheid (spier gaat verstijven) en kwaliteit van het bindweefsel neemt af. De homeostase (intern evenwicht) is verstoord.
Het zuur kan het weefsel beschadigen. Pijn is het signaal van het weefsel om rustiger aan te gaan doen (belasting terugnemen), voor het herstel van de homeostase.
Spierpijn kan vervelend zijn en ook een indicatie zijn van verkeerde training. Heb je na 2 dagen nog steeds spierpijn, dan is de mate van overbelasting voor je spieren te hoog geweest (overtraining).

Wat je kunt doen:
Wanneer de spieren voldoende rust krijgen, verdwijnt de pijn binnen enkele dagen vanzelf.
Je kunt de spierpijn minimaliseren door zorgvuldig te trainen. Start een training met een warming up en sluit een training af met een cooling down: gebruik grote, dynamische bewegingen zonder een al te hoog tempo of intensiviteit en rek de gebruikte spieren. Dit bevordert de doorbloeding en helpt de door de training ontstane reactiestoffen af te voeren.
Na een training of andere vorm van belasting moeten je spieren rusten.

Een sederende (ontspannende/herstelbevorderende) massage kan spierpijn verminderen. Herstelmassage bijvoorbeeld is vooral gebaseerd op het afvoeren van de reactiestoffen en de spanning in de spieren te verminderen.
Drink voldoende water voor, tijdens en na het sporten. Vul het eventueel aan met magnesium, calcium, zouten/glucose aan. Dit zit vaak in sportdrankjes (hypo- of isotone dorstlessers).


Verkorte spieren   

Strakke spieren zijn verkorte spieren, de spiervezels worden in een vergrote staat van samentrekking gehouden. De spieren kunnen zich helemaal niet meer, of niet snel genoeg meer ontspannen. Hierdoor verliest de spier zijn flexibiliteit. Als spieren niet de juiste lengte hebben wordt er gecompenseerd en kan dit leiden tot een disbalans in de spieren, een aangepaste beweging in de gewrichten en een verhoogde kans op blessures.

Wat je kunt doen:
Een sederende (ontspannende/herstelbevorderende) massage voor sneller herstel en regelmatig rekoefeningen van de verkorte spieren.
Door rekken blijven de spieren soepel en de gewrichten soepel.
Drink voldoende water voor, tijdens en na het sporten. Vul het eventueel aan met magnesium, calcium, zouten/glucose aan. Dit zit vaak in sportdrankjes (hypo- of isotone dorstlessers).


Verzuring van de spieren   

Verzuurde spieren ontstaan voornamelijk wanneer je langdurige en met hoge intensiteit de spieren gebruikt en ontstaan door een overmaat aan melkzuur en andere reactiestoffen van de stofwisseling in de spieren.
De spieren hebben zuurstof nodig om optimaal te functioneren.
Als door zware inspanning de zuurstof voorziening te kort schiet, moeten de spieren het zonder doen. Op dat moment gaan ze melkzuur produceren. Melkzuur verlaagt de zuurgraad van het spierweefsel (het weefsel verzuurt), waardoor ze minder goed functioneren. De schuldige in het veroorzaken van de verzuring is niet het melkzuur zelf maar de waterstofionen die het melkzuur afsplitst. De waterstofionen verlagen de zuurgraad van zowel het bloed als de zuurgraad van de spieren. De verzuring veroorzaakt spiervermoeidheid.

Wat je kunt doen:
Verbeter je conditie, daardoor treedt verzuring minder snel op.
Start een training met een warming up en sluit een training af met een cooling down.
Begin de training met een volle brandstoftank. Als je langer gaat trainen dan 75 minuten, neem dan extra koolhydraten (energiereep) mee. (Dertig tot zestig gram per uur).
Drink voldoende water voor, tijdens en na het sporten. Vul het eventueel aan met magnesium, calcium, zouten/glucose aan. Dit zit vaak in sportdrankjes (hypo- of isotone dorstlessers).
Ook een sederende (ontspannende/herstelbevorderende) massage en lichte oefeningen zorgen voor een goede bloedsomloop in de spieren wat voor sneller herstel zorgt.


Zweepslag / Spierscheur   

Zweepslag is een plotselinge scheur in een spier, meestal door overbelasting, (over)vermoeidheid of door plotselinge krachtexplosie. Het heet 'zweepslag' , omdat je het gevoel hebt met een zweep geslagen te worden. Je voelt een plotselinge felle pijnscheut.
In de buurt van de scheuring kun je een bloeduitstorting krijgen en soms is een deuk voelbaar en zwelling te zien. Als je de aangedane spier haast niet meer kunt bewegen, dan is het verstandig dat je zo snel mogelijk naar een arts gaat. Het kan dan zijn dat de spier helemaal gescheurd is. Je moet dan mogelijk geopereerd worden.

Wat je kunt doen:
Eerste 48 uur: Met ijs koelen, drukverband aanleggen en hoogleggen. De spier onbelast (tot de pijngrens!) bewegen.
Na 48 uur: De spier voorzichtig onbelast rekken en bewegen. Daarna weer met ijs koelen.
Dag 4 – 8: Als het beter gaat de spier steeds meer (voorzichtig) gaan belasten en rekken. Daarna weer met ijs koelen.
Week 2 en 3: Als de zwelling is verdwenen en alleen nog een beetje pijn na oefeningen: normale activiteiten hervatten. Nog geen explosieve bewegingen maken. Langzaam opvoeren van de belasting van de spier.
Na week 4: Hervatten van de (sport)activiteiten, wanneer voldaan is aan de volgende voorwaarden:
  • tijdens belasting geen pijn meer
  • de spierlengte is in orde (oorspronkelijke lengte)
  • spierkracht en uithoudingsvermogen zijn in orde
Het herstel kan soms 6 – 8 weken in beslag nemen.
Raadpleeg altijd een fysiotherapeut! Deze kan je helpen met het trainen van de spierkracht, spierlengte en uithoudingsvermogen.

Een sportmasseur kan een sederende (ontspannende/herstelbevorderende) massage geven. Op de plaats van het scheurtje kan zich littekenweefsel vormen. Door middel van fricties kan dit weefsel soepeler gemaakt worden.

Om een zweepslag te voorkomen: start een training met een warming up en sluit een training af met een cooling down: gebruik grote, dynamische bewegingen zonder een al te hoog tempo of intensiviteit en rek de gebruikte spieren.
Dit bevordert de doorbloeding en helpt de door de training ontstane reactiestoffen af te voeren.
Zorg voor een goede trainingsopbouw en goede techniek.
Na een training of andere vorm van belasting moeten je spieren rusten.
"