Sportmassage
Wat is sportmassage?
Sportmassage helpt je spieren te herstellen na lichamelijke inspanning. Het kan helpen om vermoeidheid te verminderen en gespannen spieren wat verlichting te geven.Door de massage worden de doorbloeding en stofwisseling gestimuleerd. Dit ondersteunt het herstel van je spieren, zodat je lichaam sneller klaar kan zijn voor een volgende inspanning.
Sportmassage kan ook vóór het sporten worden gebruikt om de spieren te activeren. Het is dan een aanvulling op de warming-up. Niet als vervanging voor een warming-up.
Daarnaast zorgt massage vaak voor ontspanning, zowel lichamelijk als mentaal. Je voelt je lekkerder en komt tot rust. Ook die ontspanning kan bijdragen aan het herstel van je lichaam.
Je hoeft trouwens geen sporter te zijn om baat te hebben bij sportmassage. Ook tijdens dagelijkse activiteiten belast je je spieren, bijvoorbeeld door veel te staan, te lopen of lichamelijk werk te doen. Sportmassage kan daarom ook voor niet-sporters een fijne manier zijn om de spieren te laten ontspannen.
Wanneer kun je beter geen sportmassage nemen?
Sportmassage wordt afgeraden bij koorts, een ontsteking of een wond aan de huid. Ook bij een spierscheur is massage in de eerste dagen niet geschikt.Zijn je spieren erg zwaar belast? Dan is het verstandig om een paar dagen te wachten met de massage, zodat je spieren eerst de kans krijgen om te herstellen.
Zie ook: Wanneer mag je wel of soms niet gemasseerd worden?
Veelvoorkomende spierklachten
Spieratrofie (verlies van spiermassa)Spierdystrofie
Spierknopen / myogelosen / triggerpoints
Spierkramp
Spierpijn
Verkorte spieren
Verzuring van de spieren
Zweepslag / spierscheur
Spieratrofie (verlies van spiermassa)
Spieratrofie betekent dat spieren dunner en slapper worden en hun kracht verliezen. Dit gebeurt bijvoorbeeld wanneer je langere tijd weinig beweegt of bedrust moet houden. Ook het dragen van gips of bepaalde spier- en zenuwaandoeningen kunnen ervoor zorgen dat spieren in omvang afnemen.Wat je kunt doen:
De beste manier om spierverlies tegen te gaan, is regelmatig bewegen en oefeningen doen om je spieren sterker te maken. Bouw dit rustig op, zeker als je langere tijd weinig hebt kunnen bewegen.
Als je spieren weer aan het werk gaan, kun je spierpijn krijgen. Een ontspannende massage kan prettig zijn bij gespannen spieren, maar vervangt geen training of herstel.
Ben je alweer gewend aan regelmatig bewegen? Dan kan een massage vóór een inspanning prettig zijn. Een massage kan helpen om je spieren voor te bereiden op de activiteit, maar vervangt geen warming-up.
Spierdystrofie
Spierdystrofie is een verzamelnaam voor erfelijke spierziekten waarbij spierweefsel geleidelijk achteruitgaat. Hierdoor worden de spieren steeds zwakker en neemt de spiermassa af. Soms wordt ook de hartspier aangetast.Voorbeelden zijn de ziekte van Duchenne en de ziekte van Becker. Deze aandoeningen zijn zeldzaam.
Wat je kunt doen:
Spierdystrofie is op dit moment niet te genezen. De behandeling is erop gericht om klachten zoveel mogelijk te beperken en de kwaliteit van leven te verbeteren. Welke behandeling nodig is, hangt onder andere af van het type spierdystrofie en de leeftijd.
Fysiotherapie kan helpen om de spieren en gewrichten zo soepel mogelijk te houden. Soms zijn hulpmiddelen, zoals een beugel, nodig om de spieren te ondersteunen. De behandeling wordt afgestemd met de betrokken zorgverleners.
Spierknopen / myogelosen / triggerpoints
Heb je weleens last van een harde, gevoelige plek in een spier? Dat wordt vaak een spierknoop of triggerpoint genoemd. Zo'n plek kan gevoelig zijn bij aanraking en soms ook pijn veroorzaken in een ander deel van het lichaam (uitstraling).Spierknopen kunnen onder andere ontstaan door overbelasting, langdurig dezelfde houding aanhouden of spieren op een onhandige manier gebruiken. Ook vermoeidheid en stress kunnen een rol spelen.
Wat je kunt doen:
Een ontspannende massage en triggerpoint therapie kunnen helpen om de spanning in de spieren te verminderen en de plek (en uitstraling) minder gevoelig te maken. Ook rustig bewegen, regelmatig van houding veranderen en voldoende rust nemen kunnen helpen.
Drink voldoende water, zeker als je veel beweegt of sport. Je hebt niet standaard extra magnesium, calcium of sportdrank nodig; dat hangt onder andere af van je voeding, inspanning en vochtverlies.
Spierkramp
Spierkramp is een plotselinge, onwillekeurige samentrekking van een spier. Dit kan behoorlijk pijnlijk zijn. De spier trekt samen en ontspant niet meteen vanzelf.Kramp kan verschillende oorzaken hebben. Denk bijvoorbeeld aan zware inspanning, vermoeidheid, langdurig dezelfde houding aanhouden of vochtverlies. Soms ontstaat kramp zonder duidelijke aanleiding. Een tekort aan bepaalde mineralen kan een rol spelen, maar is niet altijd de oorzaak..
Wat je kunt doen:
Controleer eerst of het inderdaad om spierkramp gaat. Een spierscheurtje kan namelijk ook plotselinge, felle pijn veroorzaken, meestal op 1 specifieke plaats. Bij kramp kun je de volgende methoden proberen. Doe dit rustig en stop als de pijn erger wordt:
1. Schudden
Schud de verkrampte spier voorzichtig los. Soms helpt dit om de spanning te verminderen.
2. De tegenovergestelde spier aanspannen
Bij deze methode span je de spier aan die de tegenovergestelde beweging maakt. Dit kan helpen om de verkrampte spier te laten ontspannen.
3. Rustig rekken
Rek de verkrampte spier voorzichtig en houd de rek aan zolang dit prettig voelt. Forceer niets.
Als de kramp afneemt, kun je de spier rustig bewegen. Een zachte massage kan prettig zijn als de spier daarna nog gespannen aanvoelt. Masseer niet stevig als je een spierscheurtje vermoedt.
Drink voldoende, vooral bij warm weer en tijdens langdurige inspanning. Bij veel vochtverlies kan aanvulling van zouten nodig zijn.
Spierpijn
Spierpijn ontstaat vaak wanneer je spieren iets doen wat ze niet gewend zijn, bijvoorbeeld na een nieuwe training of een flinke inspanning. Ook als je regelmatig sport, kun je spierpijn krijgen door overbelasting. Soms voel je daarnaast stijfheid of pijn rond de gewrichten.Spierpijn kan ook ontstaan door een langdurig onhandige houding, bepaalde aandoeningen of het gebruik van sommige medicijnen.
Na een zware inspanning kunnen kleine beschadigingen in het spierweefsel ontstaan. Je lichaam heeft tijd nodig om hiervan te herstellen. Vooral spierpijn die pas uren na het sporten begint, kan een paar dagen aanhouden.
Blijft de pijn aanhouden, wordt deze erger of is de pijn ongewoon hevig? Laat er dan naar kijken.
Spierpijn is niet automatisch een teken dat je verkeerd hebt getraind.
Wat je kunt doen:
Wanneer de spieren voldoende rust krijgen, verdwijnt de pijn binnen enkele dagen vanzelf.
Geef je spieren rust. Spierpijn trekt meestal binnen enkele dagen vanzelf weg.
Blijf rustig bewegen. Wandelen of lichte beweging kan helpen om stijfheid te verminderen.
Bouw je training rustig op. Begin met een warming-up en verhoog de intensiteit geleidelijk. Een cooling-down kan helpen om rustig af te bouwen.
Neem voldoende hersteltijd. Je spieren hebben tijd nodig om zich aan de inspanning aan te passen.
Overweeg een ontspannende massage. Dit kan tijdelijk verlichting geven bij spierpijn en een gespannen gevoel.
Drink voldoende water. Extra mineralen of sportdrank zijn vooral afhankelijk van de duur en intensiteit van je inspanning en hoeveel vocht je verliest.
Verkorte spieren
Spieren kunnen strak of stijf aanvoelen en minder soepel bewegen. Soms is de bewegingsruimte van een spier of gewricht daadwerkelijk beperkt. Dit kan bijvoorbeeld ontstaan door weinig beweging, langdurig dezelfde houding aanhouden of bepaalde aandoeningen.Wanneer je spieren minder soepel bewegen, kan je lichaam bewegingen gaan aanpassen. Hierdoor kunnen andere spieren en gewrichten extra worden belast.
Wat je kunt doen:
Regelmatig bewegen en rustig rekken kunnen helpen om je spieren soepel te houden. Doe rekoefeningen zonder te forceren en bouw ze geleidelijk op.
Een ontspannende massage kan prettig zijn bij gespannen spieren. Bij aanhoudende stijfheid of een duidelijk beperkte bewegingsruimte kan een fysiotherapeut helpen om de oorzaak te achterhalen en passende oefeningen te adviseren.
Drink voldoende water, vooral wanneer je sport of veel zweet.
Verzuring van de spieren
Tijdens intensieve inspanning moeten je spieren veel energie leveren. Je lichaam schakelt dan over op verschillende manieren om energie vrij te maken. Daarbij kunnen stoffen ontstaan die tijdelijk bijdragen aan een branderig gevoel en vermoeidheid in de spieren.Dit wordt vaak 'verzuring' genoemd. Het branderige gevoel ontstaat niet simpelweg doordat melkzuur zich ophoopt. Je lichaam verwerkt de betrokken stoffen ook weer na de inspanning.
Wat je kunt doen:
Werk aan je conditie. Door regelmatig te trainen en de belasting rustig op te bouwen, kun je intensieve inspanningen steeds beter volhouden.
Begin met een warming-up. Zo bereid je je lichaam voor op de inspanning.
Bouw rustig af. Een cooling-down met lichte beweging helpt je om geleidelijk tot rust te komen.
Zorg voor voldoende energie. Bij langdurige inspanning kunnen extra koolhydraten helpen om je energiereserves aan te vullen.
Drink voldoende. Stem je vochtinname af op de duur van je inspanning, de temperatuur en hoeveel je zweet.
Neem voldoende rust. Zo krijgt je lichaam de kans om te herstellen.
Een rustige massage kan prettig zijn na een zware inspanning en helpen om gespannen spieren te ontspannen. Ook lichte beweging kan fijn zijn tijdens het herstel.
Zweepslag / spierscheur
Een zweepslag is een plotselinge beschadiging of scheur in een spier. Dit gebeurt vaak tijdens een explosieve beweging, bijvoorbeeld bij sprinten, springen of plotseling afzetten.De pijn voelt vaak alsof je een harde klap krijgt of met een zweep wordt geraakt. Er kan ook een bloeduitstorting of zwelling ontstaan. Soms voel je een deuk in de spier.
Kun je de spier nauwelijks bewegen of er niet op steunen? Neem dan zo snel mogelijk contact op met een arts. Er kan sprake zijn van een ernstige spierscheur.
Wat je kunt doen:
In de eerste dagen
Stop met de activiteit die de pijn veroorzaakt.
Bescherm de spier en vermijd bewegingen die de pijn verergeren.
Koelen met een coldpack, gewikkeld in een doek, kan helpen om de pijn te verlichten.
Leg het aangedane lichaamsdeel indien mogelijk wat hoger om zwelling te beperken.
Forceer de spier niet door te rekken, intensief te bewegen of te masseren.
Daarna
Wanneer de pijn en zwelling afnemen, kun je de spier geleidelijk weer gaan bewegen en belasten. Bouw dit rustig op en laat je zo nodig begeleiden door een fysiotherapeut.
Het herstel kan enkele weken duren en is afhankelijk van de ernst van de blessure. Begin pas weer met sporten wanneer bewegen en belasten goed gaan en je kracht en bewegingsvrijheid voldoende zijn hersteld. Intensieve of explosieve bewegingen bouw je geleidelijk weer op.
Bij een zweepslag is het verstandig om een arts of fysiotherapeut te raadplegen voor advies over het herstel. Een sportmasseur kan niet in de plaats komen van medische beoordeling. Masseer een acute spierscheur niet; dit kan de klachten verergeren.
Hoe kun je een zweepslag helpen voorkomen?
Begin je training met een goede warming-up.
Bouw de intensiteit en duur van je training geleidelijk op.
Besteed aandacht aan je techniek.
Zorg voor voldoende rust tussen zware trainingen.
Luister naar je lichaam en neem klachten serieus.
Wanneer mag je (soms) niet gemasseerd worden?
Een sportmasseur masseert om de gezondheid en het welzijn te ondersteunen. Daarbij is het belangrijk om goed te kijken naar de conditie van het lichaam en eventuele klachten.In sommige situaties is massage niet verstandig. Er kunnen namelijk omstandigheden zijn waarbij massage klachten kan verergeren of risico's met zich meebrengt. Dit noemen we contra-indicaties.
Of een massage mogelijk is, hangt af van de situatie. Soms is het voldoende om de massage aan te passen, bijvoorbeeld door een bepaald lichaamsdeel over te slaan of een andere massagetechniek te gebruiken.
Wanneer mag er niet worden gemasseerd? (Contra-indicaties)
In de volgende situaties wordt massage afgeraden of is eerst overleg met een arts nodig:
- Koorts of griep
- Ontstekingen
- Algemene infectieziekten
- Veel pijn of onverklaarbare pijnklachten
- Extreme vermoeidheid of uitputting, bijvoorbeeld na een langdurige sportprestatie
- Wanneer iemand geen massage wil (aversie tegen massage)
- Een slechte algemene gezondheid
- Bepaalde huidaandoeningen
- Ziekten of andere medische aandoeningen waarbij massage niet veilig is
- Steenpuist(en)
- Bepaalde vaataandoeningen, zoals trombose of ernstige aderverkalking
In sommige situaties kan massage mogelijk zijn, zolang er rekening wordt gehouden met de omstandigheden en de juiste voorzorgsmaatregelen worden genomen.
- Bij zwangerschap: de houding en massagetechniek worden aangepast en er wordt rekening gehouden met de fase van de zwangerschap.
- Bij spataderen: directe druk en stevige massage op de aangedane aderen wordt vermeden .
- Bij een blessure: er wordt niet zomaar gemasseer op de plek van de blessure. Dit wordt eerst beoordeeld of het veilig is.
- Bij een sterk behaarde huid: de massagetechniek wordt aangepast, zodat de massage prettig blijft en de huid niet onnodig geïrriteerd raakt.
Nazorg: mogelijke reacties na een massage
Bij een massage denk je niet meteen aan klachten achteraf. Toch kan je lichaam na een massage tijdelijk reageren.Tijdens een massage worden je spieren, het bindweefsel en andere weefsels behandeld.
Je huid en spieren kunnen gevoelig reageren op de druk en bewegingen. Ook kun je merken dat je lichaam na de behandeling anders aanvoelt dan daarvoor.
Meestal zijn deze reacties mild en verdwijnen ze vanzelf binnen enkele uren tot een paar dagen.
Mogelijke reacties na een massage kunnen zijn:
Spierpijn en stijfheid
Na een stevige massage kunnen je spieren gevoelig of stijf aanvoelen. Dit lijkt soms op de spierpijn die je na het sporten kunt krijgen. Je kunt dit vooral merken als de spieren intensief zijn behandeld of als je lichaam niet gewend is aan deze vorm van massage. De klachten verdwijnen meestal vanzelf.
Hoofdpijn, duizeligheid of misselijkheid
Soms kun je na een massage last krijgen van hoofdpijn, duizeligheid of een misselijk gevoel. Dit kan bijvoorbeeld samenhangen met ontspanning, veranderingen in je houding of een tijdelijke reactie op de behandeling. Neem rustig de tijd om na de massage weer op te staan en drink voldoende. Blijven de klachten aanhouden of worden ze erger, neem dan contact met mij op.
Rode vlekken of een gevoelige huid
Door de wrijving en druk tijdens een massage kan je huid tijdelijk rood worden. Vooral bij stevigere massagetechnieken kan de huid wat gevoeliger zijn of kunnen kleine bloeduitstortingen ontstaan. Meestal trekt de roodheid vanzelf weg. Neem contact met mij op bij pijnlijke, toenemende of langdurige verkleuring.
Wat kun je zelf doen?
Gun jezelf na een massage wat rust als je daar behoefte aan hebt. Drink voldoende, beweeg rustig en luister naar je lichaam. Geef het de tijd om te herstellen. De meeste reacties zijn tijdelijk. Heb je veel pijn, worden de klachten erger of houden ze langer aan dan verwacht? Neem dan contact met mij op.
Een massage hoort niet onnodig pijnlijk te zijn. Tijdens de behandeling stemmen we de druk en massagetechniek af op jouw lichaam.
Geef het daarom gerust aan als iets te gevoelig is.
